Dziki w Warszawie od 2014 roku stanowią przedmiot sporów między mieszkańcami a jednostkami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo epizootyczne. Ten artykuł wyjaśnia, dlaczego obecne strategie ochrony przyrody budzą tak wiele kontrowersji i jakie są realne skutki prowadzonych działań w stolicy.
Przewodnik9 sierpnia 2026
Dziki w Warszawie: odstrzał, koszty i opinie naukowców
Ilustracja wygenerowana przez AIW pigułce:
- Dziki w Warszawie są elementem szerszego planu ograniczania afrykański pomór świń w Polsce.
- W latach 2019-2024 na odstrzał wydano minimum 597,5 mln zł zgodnie z danymi budżetowymi.
- Naukowcy z UW wskazują, że bioasekuracja jest skuteczniejsza niż redukcja populacji dzików.
- PROP w grudniu 2024 roku negatywnie zaopiniowała dalsze finansowanie odstrzału przez PZŁ.
- Przyczyny wzrostu obecności zwierząt w mieście, sięgające 2014 roku.
- Kontrowersje wokół odstrzału samic z młodymi osobnikami w przestrzeni miejskiej.
- Stanowisko PROP dotyczące braku dowodów na skuteczność odstrzału w walce z ASF.
- Koszty finansowe działań PZŁ w latach 2019-2024.
- Propozycje naukowców dotyczące włączenia naukowców w zarządzanie populacją zamiast odstrzału.
Dlaczego dziki w Warszawie stają się tematem debaty publicznej?
Sytuacja w stolicy zaostrzyła się w styczniu 2026 roku po serii interwencji na terenie dzielnicy Żoliborz. Urząd m.st. Warszawy zmaga się z naciskami, aby zmienić przepisy oparte na Ustawa Prawo łowieckie. Często dochodzi tam do uśmiercania samic z młodymi osobnikami. To budzi sprzeciw. Ruch społeczny apeluje o wdrożenie rozwiązań takich jak klatka-pułapka typu żywołapka. Każdy przypadek jest analizowany przez ekspertów od przyrody.
Jakie są przyczyny obecności zwierząt w mieście od 2014 roku?
Pierwsze przypadki afrykański pomór świń odnotowano na granicy z Białorusią we wrześniu 2014 roku. Zmiana zachowań populacji, którą monitoruje system monitoringu wizyjnego terenów leśnych, wynika z dostępności pokarmu. Zwierzęta przemieszczają się przez korytarz ekologiczny doliny Wisły. To prosta zależność. Zwierzęta szukają pożywienia w śmietnikach.
Ile kosztuje odstrzał i kto finansuje te działania?
Koszty operacji realizowanych przez PZŁ w latach 2019-2024 wyniosły minimum 597,5 mln zł. Zgodnie z cennikiem, za samice płaci się 650 zł, a za pozostałe osobniki 300 zł. Środki finansowe pochodzą z budżetu państwa. Brak jest jednak dowodów na efektywność tych wydatków. PZŁ otrzymuje środki za każdą sztukę.
| Rodzaj osobnika | Stawka za odstrzał |
|---|---|
| Samice | 650 zł |
| Pozostałe osobniki | 300 zł |
Jakie stanowisko wobec odstrzału zajmują naukowcy?
Eksperci z UW, w tym dr inż. Robert Mysłajek, kwestionują sens masowej redukcji populacji dzików. Wskazują, że za przenoszenie wirusa na trzodę chlewną odpowiada głównie człowiek. Należy przestrzegać zasad bioasekuracji. Ignorowanie tego faktu prowadzi do błędnych decyzji w strefa czerwona ASF. Nauka jest tu jasna.
Dlaczego PROP negatywnie zaopiniowała krajowy plan walki z ASF?
PROP w grudniu 2024 roku wskazała na negatywne skutki dla ekosystemów, w tym dla obszar Natura 2000 Dolina Wisły. Rada podkreśliła, że odstrzał sanitarny nie zastąpi rygorystycznej kontroli weterynaryjnej. Koszty utylizacji tusz zwierzęcych są dodatkowym obciążeniem. To ogromne marnotrawstwo.
Jakie alternatywne rozwiązania proponują naukowcy zamiast odstrzału?
Naukowcy zalecają stosowanie środków odstraszających typu repelent oraz montaż siatka grodzeniowa typu leśnego. Działania te powinny być koordynowane przez Wydział Ochrony Środowiska dla Dzielnicy. Każdy protokół z odłowu zwierząt musi być transparentny. To konieczność. Edukacja mieszkańców jest równie ważna, co techniczne bariery.
Najczęściej zadawane pytania
Czy odstrzał dzików w Warszawie jest skuteczny?
PROP stwierdziła brak dowodów na skuteczność odstrzału w walce z afrykański pomór świń. Naukowcy sugerują, że dziki w Warszawie nie stanowią głównego zagrożenia epizootycznego dla trzody chlewnej.
Jakie są koszty utylizacji zwierząt?
Koszty utylizacji tusz zwierzęcych stanowią istotny wydatek w ramach systemów zarządzania ASF. Dokładne kwoty zależą od regionu i liczby wykonanych badań laboratoryjnych w kierunku wirusa ASF.
Gdzie szukać pomocy przy dzikich zwierzętach?
W razie incydentów z udziałem zwierząt łownych należy kontaktować się z Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Lasów Miejskich. Nie należy podejmować samodzielnych prób odłowu bez zgody weterynarza.
Czy dokarmianie dzików jest legalne?
Dokarmianie dzików w mieście jest zakazane i szkodliwe. Prowadzi do uzależnienia zwierząt od ludzi i zwiększa ryzyko incydentów.
Skuteczna walka z afrykański pomór świń wymaga przestrzegania zasad bioasekuracji przez rolników i mieszkańców. Odstrzał bez wsparcia naukowego jest działaniem nieefektywnym finansowo. Należy postawić na edukację i zabezpieczenia.
Udostępnij: